Brakuje deklaracji zgodności – jak uzyskać

Ten artykuł jest rozszerzeniem sekcji z artykułu: Dokumentacja powykonawcza

Deklaracja zgodności to kluczowy dokument potwierdzający, że wyrób budowlany lub inny produkt spełnia wymagania określone w odpowiednich normach i przepisach prawa. Brak tego dokumentu może uniemożliwić odbiór inwestycji, wprowadzenie produktu do obrotu lub użytkowania, a także narazić inwestora na konsekwencje prawne i finansowe. W praktyce sytuacje, w których deklaracja zgodności nie została dostarczona przez wykonawcę lub dostawcę, wymagają podjęcia konkretnych działań w celu jej uzyskania.

W artykule przedstawiono szczegółowe procedury postępowania w przypadku braku deklaracji zgodności, ze wskazaniem podstaw prawnych, odpowiedzialności poszczególnych podmiotów oraz alternatywnych ścieżek pozyskania dokumentu. Omówiono także możliwości zgłoszenia problemu do odpowiednich instytucji oraz aspekty prawne związane z brakiem deklaracji.

Problemy z brakującą deklaracją zgodności

Zrozumienie deklaracji zgodności

Deklaracja zgodności to oświadczenie producenta lub upoważnionego przedstawiciela, że wyrób spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych lub krajowych. W przypadku wyrobów budowlanych podstawą prawną jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 oraz ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych.

Deklaracja zgodności jest wymagana dla:

• Wyrobów budowlanych objętych normami zharmonizowanymi (np. okna, drzwi, materiały izolacyjne)
• Maszyn i urządzeń podlegających dyrektywie maszynowej 2006/42/WE
• Produktów elektrycznych zgodnych z dyrektywą niskonapięciową 2014/35/UE
• Innych produktów, dla których przepisy krajowe lub unijne przewidują obowiązek deklaracji

Brak deklaracji zgodności uniemożliwia legalne wprowadzenie produktu do obrotu lub użytkowania oraz może skutkować odpowiedzialnością administracyjną i cywilną.

Sprawdzenie, czy deklaracja powinna być dostarczona

Przed podjęciem działań należy ustalić, czy dany produkt rzeczywiście wymaga deklaracji zgodności. Kluczowe akty prawne to:

• Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. 2023 poz. 1628)
• Rozporządzenie (UE) nr 305/2011 (CPR)
• Odpowiednie dyrektywy sektorowe (np. 2014/35/UE, 2014/30/UE)

Podmioty odpowiedzialne za dostarczenie deklaracji:

• Producent – wystawia deklarację zgodności i przekazuje ją odbiorcy
• Importer – zapewnia, że produkt posiada deklarację zgodności
• Dystrybutor – przekazuje deklarację zgodności na żądanie klienta
• Wykonawca – zobowiązany do przekazania inwestorowi dokumentacji wyrobów użytych w budowie, w tym deklaracji zgodności (zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o wyrobach budowlanych)

Tabela: Odpowiedzialność za dostarczenie deklaracji zgodności

Podmiot	Obowiązek wystawienia	Obowiązek przekazania inwestorowi
Producent	Tak	Tak
Importer	Tak	Tak
Dystrybutor	Nie	Tak (na żądanie)
Wykonawca	Nie	Tak (w ramach dokumentacji powykonawczej)

Kontakt z wykonawcą

W przypadku braku deklaracji zgodności w dokumentacji powykonawczej należy niezwłocznie zwrócić się do wykonawcy z formalnym żądaniem jej dostarczenia. Skuteczna procedura obejmuje:

1. Sporządzenie pisma do wykonawcy z żądaniem przekazania deklaracji zgodności.
2. Wskazanie podstawy prawnej (np. art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o wyrobach budowlanych).
3. Wymienienie konkretnych produktów, dla których brakuje deklaracji.
4. Wyznaczenie terminu na dostarczenie dokumentu (np. 7 lub 14 dni).
5. Wskazanie konsekwencji prawnych w przypadku niewywiązania się z obowiązku.

W piśmie należy zawrzeć:

• Dane inwestora i wykonawcy
• Numer umowy lub zamówienia
• Wskazanie brakujących deklaracji (nazwa produktu, producent, ilość)
• Podstawę prawną żądania
• Termin realizacji
• Sposób przekazania dokumentu (np. wersja papierowa lub elektroniczna)

Alternatywy w przypadku braku reakcji

Jeżeli wykonawca nie reaguje na wezwanie, możliwe są następujące działania:

1. Skontaktowanie się bezpośrednio z producentem wyrobu – producent ma obowiązek udostępnić deklarację zgodności na żądanie użytkownika końcowego.
2. Sprawdzenie dostępności deklaracji online – wielu producentów udostępnia deklaracje zgodności na swoich stronach internetowych, często w sekcji „Do pobrania” lub „Dokumentacja techniczna”.
3. Weryfikacja w bazach danych wyrobów budowlanych – Główny Urząd Nadzoru Budowlanego prowadzi rejestry wyrobów dopuszczonych do obrotu.
4. W przypadku braku możliwości uzyskania deklaracji – rozważenie wymiany produktu na inny, posiadający kompletną dokumentację.

Tabela: Alternatywne źródła uzyskania deklaracji zgodności

Źródło	Sposób uzyskania	Uwagi
Producent	Kontakt mailowy/telefoniczny	Wymagane dane produktu
Strona internetowa	Pobranie PDF	Często wymagana rejestracja
Dystrybutor	Kontakt bezpośredni	Może wymagać dowodu zakupu
Baza GUNB	Wyszukiwanie po nazwie/typie	Dotyczy wyrobów budowlanych

W przypadku, gdy deklaracji nie można uzyskać, produkt nie powinien być dopuszczony do użytkowania ani odbioru przez organ nadzoru budowlanego.

Zgłaszanie problemu

Brak deklaracji zgodności pomimo wyczerpania powyższych ścieżek wymaga zgłoszenia sprawy do odpowiednich instytucji:

• Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego – organ właściwy do kontroli wyrobów budowlanych na budowie oraz w obrocie (zgodnie z art. 13 ustawy o wyrobach budowlanych).
• Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – przyjmuje zgłoszenia dotyczące nieprawidłowości w obrocie wyrobami budowlanymi.
• Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w przypadku podejrzenia wprowadzenia do obrotu produktu niezgodnego z wymaganiami.
• Konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w prawie budowlanym – w celu przygotowania ewentualnych roszczeń cywilnych wobec wykonawcy lub dostawcy.

W przypadku inwestycji publicznych brak deklaracji zgodności może skutkować wstrzymaniem odbioru robót oraz nałożeniem kar umownych przewidzianych w kontrakcie.

—

Brak deklaracji zgodności to poważny problem mogący skutkować opóźnieniami inwestycji, konsekwencjami prawnymi oraz ryzykiem finansowym. Kluczowe jest szybkie ustalenie, czy dokument powinien być dostarczony, a następnie formalne wezwanie wykonawcy do jego przekazania. W przypadku braku reakcji należy wykorzystać alternatywne źródła, w tym kontakt z producentem lub sprawdzenie dostępności online. Ostatecznością jest zgłoszenie sprawy do właściwych organów nadzoru budowlanego lub podjęcie kroków prawnych. Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, jednak konsekwentne działanie pozwala skutecznie uzyskać wymaganą dokumentację i uniknąć negatywnych skutków prawnych.